मुंबई: अन्न व्यवसाय करणाऱ्या लघु व मध्यम उद्योगांसाठी (MSMEs) मोठा दिलासा ठरू शकणाऱ्या निर्णयात, Food Safety and Standards Authority of India (FSSAI) परवाने आणि नोंदणी आता आजीवन वैध करण्याच्या दिशेने पाऊल टाकत असल्याचे संकेत मिळाले आहेत. ही माहिती FSSAI च्या सल्लागार डॉ. अलका राव यांनी मुंबईत झालेल्या CASMB च्या “प्रेरणा” महिला सक्षमीकरण शिखर परिषदेत दिली.
या घोषणेनुसार, अन्न व्यवसाय ऑपरेटर्सना (FBOs) वारंवार परवाना नूतनीकरणाच्या प्रक्रियेतून मुक्तता मिळू शकते. दीर्घकाळापासून MSME क्षेत्राकडून ही मागणी केली जात होती. मात्र, या निर्णयाबाबत अधिकृत अधिसूचना जारी होणे अद्याप बाकी असल्याचे सूत्रांनी स्पष्ट केले.
FSSAI कडून सुरू असलेल्या व्यापक नियामक सुधारणांच्या पार्श्वभूमीवर हा बदल महत्त्वाचा मानला जात आहे. अनुपालन सुलभ करणे, खर्च कमी करणे आणि लघु उद्योगांना औपचारिक अर्थव्यवस्थेत आणणे हा या सुधारणांचा उद्देश आहे.
डॉ. राव यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, अन्न व्यवसायासाठी असलेल्या नियमन प्रक्रियेत मोठे बदल करण्यात येत आहेत. यामध्ये उलाढाल मर्यादांमध्ये सुधारणा, दुहेरी अनुपालनाची अट हटवणे आणि जोखीम-आधारित तपासणी प्रणाली लागू करणे यांचा समावेश आहे. नव्या चौकटीत ₹१.५ कोटीपर्यंत उलाढाल असलेल्या व्यवसायांसाठी नोंदणी, ₹५० कोटीपर्यंत राज्य परवाना आणि त्यापुढील व्यवसायांसाठी केंद्रीय परवाना अशी रचना ठेवण्यात येणार आहे.
तसेच, FSSAI आता पारंपरिक तपासण्यांऐवजी जोखीम-आधारित निरीक्षण प्रणालीकडे वळत आहे. या पद्धतीत कमी जोखमीच्या व्यवसायांवर कमी नियंत्रण आणि उच्च जोखमीच्या क्षेत्रांवर अधिक लक्ष केंद्रित केले जाईल. यामुळे नियामक यंत्रणा अधिक कार्यक्षम आणि पारदर्शक होण्याची अपेक्षा आहे.
स्टार्टअप्स आणि लघु उद्योगांसाठी FSSAI ने संवाद वाढवण्यावरही भर दिला आहे. फूड बिझनेस ऑपरेटर्ससाठी साप्ताहिक संवाद सत्रे, उत्पादन मंजुरी प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि भागधारकांशी सातत्याने चर्चा यांसारख्या उपक्रमांची माहिती देण्यात आली. पुनर्वापर केलेल्या PET (rPET) ला अन्न संपर्कासाठी मान्यता देण्याचाही निर्णय पर्यावरणीय दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.
या सुधारणांकडे उद्योग क्षेत्राने सकारात्मक दृष्टीने पाहिले आहे. नूतनीकरणाची अट हटवण्याचा निर्णय प्रत्यक्षात लागू झाल्यास, लाखो लघु अन्न व्यावसायिकांचा प्रशासनिक ताण कमी होईल आणि ते व्यवसाय विस्तारावर अधिक लक्ष केंद्रित करू शकतील.
दरम्यान, FSSAI च्या National Codex Contact Point ला MSMEs साठी केलेल्या कार्याबद्दल CASMB कडून सन्मानित करण्यात आले.
