मुंबई : यंदाच्या मान्सून हंगामात पावसाचे प्रमाण सरासरीपेक्षा कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. खाजगी हवामान संस्था स्कायमेटने २०२६ साठीचा प्राथमिक अंदाज जाहीर करताना एल निनोच्या प्रभावामुळे पावसात घट होऊ शकते, असे म्हटले आहे.
स्कायमेटच्या अंदाजानुसार, जून ते सप्टेंबर या चार महिन्यांच्या कालावधीत देशात दीर्घकालीन सरासरीच्या (८६८.६ मिमी) सुमारे ९४ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. विशेषतः हंगामाच्या दुसऱ्या टप्प्यात, म्हणजे जुलै ते सप्टेंबर दरम्यान पावसाची तीव्रता कमी होऊ शकते, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे.
जून महिन्यात मान्सून तुलनेने स्थिर राहण्याची शक्यता असली, तरी पुढील महिन्यांत एल निनोची तीव्रता वाढल्यास पावसाचे प्रमाण घटण्याची शक्यता आहे. देशातील मध्य आणि उत्तर-पश्चिम भागात पावसाची कमतरता जाणवू शकते, ज्याचा थेट परिणाम शेती आणि जलस्रोतांवर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, भारतीय हवामान विभाग (IMD) पुढील आठवड्यात मान्सूनसंदर्भात आपला अधिकृत पहिला अंदाज जाहीर करण्याची शक्यता आहे.
भारताच्या वार्षिक पर्जन्यमानापैकी सुमारे ७० टक्के पाऊस दक्षिण-पश्चिम मान्सूनमुळे मिळतो. देशातील मोठा लोकसंख्या वर्ग शेतीवर अवलंबून असल्याने मान्सूनचे वेळेवर आगमन आणि त्याचे योग्य वितरण अत्यंत महत्त्वाचे ठरते. खरीप हंगामातील पेरणी जून–जुलैमध्ये होत असल्याने पावसाचे प्रमाण आणि वेळ यावर संपूर्ण कृषी अर्थव्यवस्था अवलंबून असते.
एल निनो म्हणजे काय?
पॅसिफिक महासागराच्या पृष्ठभागाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढण्याच्या स्थितीला एल निनो म्हणतात. यामुळे भारतीय मान्सून कमकुवत होण्याची शक्यता असते.
ला निना म्हणजे काय?
पॅसिफिक महासागराचे तापमान सरासरीपेक्षा कमी झाल्यास ला निना स्थिती निर्माण होते, ज्यामुळे मान्सून अधिक बळकट होतो.
