एमएमआरडीएच्या अचूक नियोजनामुळे जड गर्डर लाँचिंग विक्रमी वेळेत पूर्ण; दक्षिण मुंबई–ठाणे प्रवास अधिक वेगवान होण्याची अपेक्षा
मुंबई : मुंबईतील वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी आणि मुंबई–ठाणे दरम्यानच्या दळणवळणाला अधिक वेग देण्यासाठी सुरू असलेल्या पूर्व मुक्त मार्ग (ईस्टर्न फ्रीवे) विस्तारीकरण प्रकल्पाने बुधवारी महत्त्वाचा टप्पा गाठला. मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (एमएमआरडीए) अत्यंत गुंतागुंतीचे अभियांत्रिकी काम अवघ्या चार तासांत पूर्ण करून प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीत नवा विक्रम नोंदविला आहे. या कामामुळे प्रकल्पाच्या पुढील टप्प्यांना अधिक गती मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.
एमएमआरडीएच्या अंदाजानुसार, प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर दक्षिण मुंबई ते ठाणे हा प्रवास सुमारे २० ते ३० मिनिटांत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट अधिक वास्तववादी ठरू शकते.
मुंबईतील पूर्व द्रुतगती महामार्ग हा दररोज लाखो वाहनांचा प्रमुख मार्ग आहे. मुंबई आणि ठाणे या वेगाने वाढणाऱ्या शहरांमधील वाढती लोकसंख्या, वाहनांची वाढती संख्या आणि मर्यादित रस्ते यामुळे या मार्गावर वाहतूक कोंडी ही कायमची समस्या बनली आहे. त्यामुळे पूर्व मुक्त मार्गाचे विस्तारीकरण हा केवळ आणखी एक रस्ता प्रकल्प नसून मुंबई महानगर प्रदेशाच्या भविष्यातील वाहतूक आराखड्यातील महत्त्वाचा दुवा मानला जात आहे.
१६० मेट्रिक टन वजनाचे गर्डर अवघ्या चार तासांत उभारले
तब्बल १३.९ किलोमीटर लांबीच्या या प्रकल्पांतर्गत चेंबूर येथील छेडानगर ते आनंदनगर दरम्यान सेगमेंट लाँचरसाठी आवश्यक असलेल्या मुख्य गर्डर लाँचरचे प्रत्येकी ५९ मीटर लांबीचे आणि सुमारे १६० मेट्रिक टन वजनाचे दोन विशाल भाग यशस्वीरित्या उभारण्यात आले.
इतक्या मोठ्या वजनाच्या संरचना वर्दळीच्या महामार्गावर, मर्यादित वेळेत आणि वाहतूक विस्कळीत न करता उभारणे हे अभियांत्रिकी क्षेत्रातील अत्यंत आव्हानात्मक काम मानले जाते.
सामान्यतः अशा प्रकारच्या कामासाठी १८ ते २४ तासांचा कालावधी लागतो. मात्र, एमएमआरडीएचे अचूक नियोजन, अत्याधुनिक यंत्रसामग्री, काटेकोर सुरक्षा उपाययोजना आणि मुंबई वाहतूक पोलिसांशी साधलेला प्रभावी समन्वय यामुळे हे काम अवघ्या चार तासांत पूर्ण करण्यात आले. त्यामुळे प्रकल्पाच्या पुढील कामांना अपेक्षित गती मिळेल, अशी अपेक्षा एमएमआरडीएने व्यक्त केली आहे.
पुढील टप्प्यात १,६३२ प्रीकास्ट सेगमेंट्स
आता पुढील टप्प्यात १,६३२ प्रीकास्ट सेगमेंट्स उभारले जाणार आहेत. सुमारे ९० मेट्रिक टन वजनाच्या प्रत्येक सेगमेंटच्या साहाय्याने २५ मीटर रुंदीचा सहा पदरी उन्नत व्हायाडक्ट उभारला जाणार असून त्यानंतर संपूर्ण सुपर स्ट्रक्चरचे बांधकाम अधिक वेगाने पुढे नेण्यात येणार आहे.
कोणाला होणार सर्वाधिक फायदा?
हा मार्ग सुरू झाल्यानंतर आनंदनगर, ठाणे, मुलुंड, ऐरोली, विक्रोळी, कांजूरमार्ग, घाटकोपर, मानखुर्द, छेडानगर तसेच जेव्हीएलआर परिसरातील लाखो प्रवाशांना त्याचा थेट लाभ होण्याची अपेक्षा आहे.
एमएमआरडीएच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, पूर्व द्रुतगती महामार्गावरील वाहतूक कोंडी कमी होण्यास मदत होईल. तसेच मालवाहतूक अधिक वेगवान होईल, इंधनाची बचत होईल आणि प्रवाशांचा दैनंदिन प्रवासाचा कालावधीही लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.
अर्थव्यवस्थेलाही सकारात्मक चालना
वाहतूक सुलभ झाल्यामुळे उद्योग, व्यापार, लॉजिस्टिक्स आणि सेवा क्षेत्रालाही सकारात्मक परिणाम जाणवू शकतो, असे पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे मत आहे. प्रवासाचा वेळ कमी होणे, इंधन खर्चात बचत, प्रदूषणात घट आणि उत्पादकतेत वाढ अशा विविध स्तरांवर या प्रकल्पाचे फायदे दिसून येण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
मुंबईच्या वाहतूक जाळ्यातील महत्त्वाचा दुवा
सध्या मुंबई महानगर प्रदेशात किनारी रस्ता, मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक, मेट्रो जाळे, ठाणे बोगदा, गोरेगाव–मुलुंड लिंक रोड यांसारखे अनेक महत्त्वाचे पायाभूत सुविधा प्रकल्प सुरू आहेत. त्यामध्ये पूर्व मुक्त मार्ग विस्तारीकरण प्रकल्प हा पूर्व उपनगरांना आणि ठाण्याला दक्षिण मुंबईशी अधिक वेगवान जोडणारा महत्त्वाचा दुवा ठरणार आहे.
या प्रकल्पामुळे भविष्यात शहरातील वाहतुकीचा ताण विविध मार्गांवर विभागला जाऊन एकूण वाहतूक व्यवस्थेला अधिक बळ मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
एकूणच, वाहतूक कोंडी, वाढता इंधन खर्च आणि दररोजच्या प्रवासातील वेळेचा अपव्यय या समस्यांनी त्रस्त असलेल्या मुंबईकरांसाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा ठरू शकतो. विक्रमी वेळेत पूर्ण झालेल्या या अभियांत्रिकी कामामुळे संपूर्ण प्रकल्प वेळेत पूर्ण होण्याच्या अपेक्षा अधिक बळावल्या असून, मुंबई–ठाणे दळणवळण अधिक वेगवान आणि कार्यक्षम करण्याच्या दिशेने आणखी एक महत्त्वाचे पाऊल टाकल्याचे मानले जात आहे.

