मुंबई ताज्या बातम्या महाराष्ट्र

दादर स्थानकाचे नाव ‘चैत्यभूमी’ होणार? आगामी अधिवेशनात नामकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्याची ग्वाही…!

राज्य सरकारची यापूर्वीच तत्त्वतः मान्यता; केंद्राच्या मार्गदर्शनानुसार विधिमंडळातील आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करणार — मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस

महापरिनिर्वाण दिनासाठी १५ लाख अनुयायांच्या संभाव्य गर्दीचे नियोजन; इंदू मिल स्मारकाच्या उर्वरित कामासाठी अतिरिक्त निधीची हमी…!

मुंबई— भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या महापरिनिर्वाण स्थळाच्या सन्मानार्थ दादर रेल्वे स्थानकाचे नाव ‘चैत्यभूमी’ करण्याच्या अनेक वर्षांपासूनच्या मागणीला आता पुढील प्रशासकीय दिशा मिळण्याची शक्यता आहे. या नामकरणाच्या प्रस्तावाला राज्य सरकारने यापूर्वीच तत्त्वतः मान्यता दिली असून, केंद्र सरकारकडून प्राप्त मार्गदर्शनानुसार विधिमंडळाशी संबंधित आवश्यक प्रक्रिया आगामी अधिवेशनात पूर्ण करण्यात येईल, अशी घोषणा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी बुधवारी केली.

मात्र, राज्य सरकारची तत्त्वतः मान्यता आणि स्थानकाचे प्रत्यक्ष नामकरण या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. विधिमंडळातील आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर पुढील कार्यवाही होणार असल्याने दादर स्थानकाचे नाव नेमके कधी बदलणार, याबाबत अद्याप निश्चित तारीख जाहीर झालेली नाही.

दरम्यान, ५ आणि ६ डिसेंबर रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या ७० व्या महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त चैत्यभूमी आणि शिवाजी पार्क परिसरात सुमारे १५ लाख अनुयायी येण्याची शक्यता समन्वय समितीने व्यक्त केली आहे. त्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा, निवास, भोजन, पिण्याचे पाणी, स्वच्छता, आरोग्य आणि वाहतूक व्यवस्थेचे व्यापक नियोजन करण्याचे निर्देशही मुख्यमंत्र्यांनी दिले.

विधानभवनात मुख्यमंत्री फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या उच्चस्तरीय बैठकीत दादर स्थानकाचे नामकरण, महापरिनिर्वाण दिनाची तयारी आणि इंदू मिल येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या स्मारकाच्या उर्वरित कामांचा आढावा घेण्यात आला.

दादरचे ‘चैत्यभूमी’ नामकरण; अधिवेशनात पुढचे पाऊल…!

दादर रेल्वे स्थानकाला ‘चैत्यभूमी’ हे नाव देण्याची मागणी विविध आंबेडकरी संघटना आणि अनुयायांकडून अनेक वर्षांपासून केली जात आहे. या मागणीला राज्य सरकारने यापूर्वीच तत्त्वतः मान्यता दिली असून, त्यासंदर्भात केंद्र सरकारला पत्रही पाठविण्यात आले आहे. मात्र, नामकरणाच्या प्रक्रियेत विधिमंडळाच्या समितीशी संबंधित काही बाबींची पूर्तता आवश्यक असल्याचे केंद्र सरकारकडून कळविण्यात आले आहे.

त्यानुसार आगामी विधिमंडळ अधिवेशनात आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करून नामकरणाची पुढील कार्यवाही करण्यात येईल, असे मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्पष्ट केले. त्यामुळे नामकरणाच्या मागणीला प्रशासकीय पातळीवर पुढील दिशा मिळणार असली, तरी अंतिम निर्णय आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी आणखी प्रक्रिया बाकी आहे.

राज्य सरकारने केंद्राकडे पाठविलेल्या प्रस्तावाची सद्यस्थिती काय, विधिमंडळातील कोणती प्रक्रिया अद्याप प्रलंबित आहे आणि नामकरणाचा अंतिम आदेश कधी निघणार, हे प्रश्न आता महत्त्वाचे ठरणार आहेत.

१५ लाख अनुयायांसाठी प्रशासनाची कसोटी…!

महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त महाराष्ट्रासह देशाच्या विविध भागांतून लाखो अनुयायी चैत्यभूमीवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना अभिवादन करण्यासाठी येतात. यंदा ५ आणि ६ डिसेंबर रोजी चैत्यभूमी आणि शिवाजी पार्क परिसरात सुमारे १५ लाख अनुयायी येण्याची शक्यता समन्वय समिती आणि विविध संघटनांच्या प्रतिनिधींनी व्यक्त केली आहे.

या संभाव्य गर्दीच्या पार्श्वभूमीवर मागील वर्षांच्या अनुभवातून समोर आलेल्या त्रुटी दूर करून अधिक सक्षम व्यवस्था उभारण्याचे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी दिले. अनुयायांच्या निवास आणि विश्रांतीसाठी मोठे मंडप, जर्मन हँगर, पिण्याचे पाणी, भोजन, स्वच्छतागृहे, वैद्यकीय पथके आणि रुग्णवाहिकांची व्यवस्था करण्यावर भर देण्यात आला. तसेच गर्दीचे व्यवस्थापन, सीसीटीव्ही यंत्रणा, पोलीस बंदोबस्त आणि आपत्कालीन सेवांसाठी संबंधित विभागांनी समन्वयाने काम करावे, असेही सांगण्यात आले. रेल्वे, मुंबई महापालिका, पोलीस आणि वाहतूक यंत्रणांनी एकत्रित नियोजन करून अनुयायांचा प्रवास सुरक्षित व सुलभ करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या.

चैत्यभूमी परिसरात आंदोलने आणि निदर्शनांवर निर्बंध…?

महापरिनिर्वाण दिनाच्या काळात चैत्यभूमी परिसरात धरणे, निदर्शने, मोर्चे आणि आंदोलनांना बंदी घालण्यासंदर्भात गृह विभागाने आवश्यक कार्यवाही करावी, असे निर्देश मुख्यमंत्र्यांनी दिले. या प्रस्तावामागे मोठ्या संख्येने येणाऱ्या अनुयायांची सुरक्षितता आणि गर्दीचे व्यवस्थापन हा उद्देश असल्याचे बैठकीतील चर्चेतून स्पष्ट होते.

मात्र, अशा निर्बंधांची नेमकी व्याप्ती, कालावधी आणि कायदेशीर आधार कोणता असेल, हे स्वतंत्र आदेशानंतरच स्पष्ट होऊ शकेल. त्याचबरोबर वाहतुकीचे पर्यायी मार्ग, ऑटोरिक्षांच्या प्रवेशावरील मर्यादा आणि अनुयायांच्या पुढील प्रवासासाठी आवश्यक सुविधांचे नियोजन करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या.

इंदू मिल स्मारकासाठी वाढीव निधी देणार…!

इंदू मिल येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या भव्य स्मारकाच्या उर्वरित कामांचाही बैठकीत आढावा घेण्यात आला. स्मारकाचे बहुतांश काम पूर्ण झाले असले, तरी मुख्य पुतळ्यासह काही महत्त्वाची कामे अद्याप प्रलंबित असल्याचे सांगण्यात आले. वाढलेल्या खर्चामुळे स्मारकाचे काम रखडू दिले जाणार नाही. आवश्यक अतिरिक्त निधी उपलब्ध करून देण्यास राज्य सरकार तयार असल्याची ग्वाही मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी दिली.

उर्वरित कामांना गती देण्यासाठी पुढील आठवड्यात स्वतंत्र बैठक घेऊन प्रलंबित प्रश्न मार्गी लावण्यात येतील, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. मात्र, स्मारकाच्या उर्वरित कामांचा सुधारित खर्च किती आहे, अतिरिक्त निधीची नेमकी आवश्यकता किती आणि स्मारक पूर्ण होण्याचे अंतिम वेळापत्रक काय, याची माहिती अद्याप स्पष्ट झालेली नाही.

‘हा उत्सव नव्हे, बाबासाहेबांच्या विचारांचे स्मरण’…!

महापरिनिर्वाण दिनाचे गांभीर्य आणि पावित्र्य जपण्यावर मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी विशेष भर दिला. हा दिवस डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या जीवनकार्याचे आणि विचारांचे स्मरण करण्याचा असल्याने उत्सवी स्वरूपाचे कार्यक्रम टाळावेत, असे त्यांनी सांगितले.

त्याऐवजी बाबासाहेबांच्या जीवनकार्यावर आधारित चित्रपट किंवा त्यांच्या विचारांशी सुसंगत उपक्रम आयोजित करण्याबाबत विचार करण्यात येईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. राज्यातील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या पुतळ्यांची स्वच्छता आणि सुशोभीकरणाची कामे पुढील पाच ते सात दिवसांत पूर्ण करण्याच्या सूचनाही देण्यात आल्या.

अनुयायांची गैरसोय होऊ देणार नाही — एकनाथ शिंदे

महापरिनिर्वाण दिनासाठी मुंबईत येणाऱ्या लाखो अनुयायांना कोणतीही गैरसोय होऊ देणार नाही, अशी ग्वाही उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी दिली. निवास, भोजन, पाणी, स्वच्छता, वाहतूक आणि पोलीस बंदोबस्तासाठी सर्व विभागांनी परस्पर समन्वयाने काम करण्याची आवश्यकता त्यांनी व्यक्त केली.

मुंबईत येणाऱ्या वाहनांना टोल सवलत देण्याबाबत सकारात्मक विचार करण्यात येईल, असेही त्यांनी सांगितले. मात्र, टोल सवलतीबाबत अद्याप अंतिम निर्णय झालेला नसल्याने त्यासंदर्भातील स्वतंत्र सरकारी आदेशाची प्रतीक्षा करावी लागणार आहे.

उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार यांनी अनुयायांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचे निर्देश दिले. आरोग्य सुविधा, वैद्यकीय मदत आणि प्रशासनाच्या सज्जतेबाबत कोणतीही हयगय होता कामा नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

बैठकीला विविध विभागांचे अधिकारी आणि संघटनांचे प्रतिनिधी

या बैठकीला उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार, नगरविकास राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ, गृह राज्यमंत्री योगेश कदम, माजी मंत्री संजय बनसोडे, महापरिनिर्वाण दिन समन्वय समितीचे सरचिटणीस नागसेन कांबळे, भाई गिरकर यांच्यासह विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. रेल्वे, मुंबई महापालिका, पोलीस प्रशासन, भारतीय बौद्ध महासभा, अखिल भारतीय बौद्ध भिक्खू संघ आणि इतर संघटनांच्या प्रतिनिधींनीही बैठकीत सहभाग घेतला.

घोषणा झाल्या; आता अंमलबजावणीचे वेळापत्रक महत्त्वाचे…!

दादर रेल्वे स्थानकाचे ‘चैत्यभूमी’ नामकरण, महापरिनिर्वाण दिनानिमित्त लाखो अनुयायांसाठी सुविधा आणि इंदू मिल स्मारकाच्या उर्वरित कामांसाठी अतिरिक्त निधी या तीनही विषयांवर राज्य सरकारने महत्त्वाच्या घोषणा केल्या आहेत. मात्र, या घोषणांची खरी कसोटी त्यांच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीत आहे.

दादर स्थानकाच्या नामकरणासाठी आवश्यक विधिमंडळीय प्रक्रिया केव्हा पूर्ण होणार, केंद्र सरकारच्या स्तरावर पुढील कार्यवाहीसाठी किती कालावधी लागणार आणि अंतिम अधिसूचना कधी निघणार, याबाबत स्पष्टता आवश्यक आहे. त्याचप्रमाणे, महापरिनिर्वाण दिनासाठी उपलब्ध करून दिल्या जाणाऱ्या सुविधांचे नियोजन केवळ कागदावर न राहता प्रत्यक्षात कितपत प्रभावी ठरते, हेही महत्त्वाचे आहे.

कारण चैत्यभूमीवर येणाऱ्या लाखो अनुयायांसाठी सुरक्षित आणि सन्मानपूर्वक व्यवस्था उभारणे ही प्रशासनाची जबाबदारी आहे; तर दादर स्थानकाच्या नामकरणाच्या दीर्घकाळ प्रलंबित मागणीवर अंतिम निर्णय घेणे ही सरकारसमोरील पुढील कसोटी ठरणार आहे…!

Anant Nalavade

Anant Nalavade

About Author

अनंत नलावडे (Anant Nalavade) हे राजकीय पत्रकार असून गेले तीन दशक ते मंत्रालय आणि विधिमंडळ कवर करत आहेत.

You may also like

महाराष्ट्र ताज्या बातम्या मुंबई

सध्याच्या सरकारकडून लोकशाही मिटवण्याचं काम : जितेंद्र आव्हाड

Twitter : @therajkaran मुंबई स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी अनेकांनी बलिदान दिल्यानंतर स्वातंत्र्य मिळाले आहे. मात्र, आज स्वातंत्र्याचा 77 वा वर्धापन दिन साजरा
महाराष्ट्र

देवेंद्र फडणवीस : गडचिरोलीतील दुर्गम भागात पोहोचणारे पहिले गृहमंत्री

Twitter : @therajkaran मुंबई गडचिरोली हा महाराष्ट्राच्या एका टोकाला असलेला जिल्हा. छत्तीसगढ आणि तेलंगणा राज्याच्या सीमेला खेटून असलेल्या या जिल्ह्यात